Zapraszamy do współtworzenia publikacji „Odebranie ciał”, której premiera odbędzie się podczas Marszu Wyzwolenia Zwierząt 2027.
Można odebrać zwierzęciu ciało, zanim odbierze mu się życie.
Można decydować o jego ruchu, rozrodzie, relacjach, cierpieniu i śmierci. Można uczynić z niego narzędzie pracy, przedmiot badań, źródło surowców. Można je zważyć, wycenić, podzielić na części, sprzedać. Można wreszcie sprawić, że zniknie samo zwierzę, a pozostanie produkt, materiał biologiczny, odpad.
Można jednak odebrać ciało także tym, którzy uznali je za swoją własność. Wynosić żywe zwierzęta z miejsc eksploatacji. Odzyskiwać zwłoki i szczątki. Odmawiać uczestnictwa w praktykach, które zamieniają życie w towar. Przywracać pamięć o istotach sprowadzonych do funkcji, numeru lub wartości ekonomicznej.
Odebranie ciał jest więc jednocześnie nazwą przemocy i możliwością oporu.
Tę dwuznaczność chcemy uczynić punktem wyjścia do refleksji nad statusem zwierzęcych ciał: żywych i martwych, widzialnych i ukrytych, chronionych i eksploatowanych. Interesuje nas ciało jako miejsce sprawowania władzy, ale także jako granica tej władzy. Ciało, które cierpi, odczuwa, pragnie, stawia opór. Ciało, które po śmierci nadal podlega ludzkim decyzjom.
Co właściwie zostaje odebrane, kiedy odbiera się zwierzęciu władzę nad własnym ciałem? Jakie mechanizmy polityczne, ekonomiczne, prawne i kulturowe pozwalają traktować zwierzęce życie jako zasób? Co oznacza odzyskanie ciała, którego nie można już ocalić? Jakie znaczenie mają gesty ratowania, odbierania szczątków, pochówku, upamiętniania czy publicznego ujawniania przemocy? Czy odzyskanie ciała jest zawsze aktem wyzwolenia? A może również ono niesie ryzyko ponownego zawłaszczenia?
Zapraszamy do namysłu nad tymi pytaniami, ale nie chcemy wyznaczać granic możliwych odpowiedzi.
Proponowane obszary tematyczne
Zachęcamy do podejmowania między innymi następujących zagadnień:
- Ciało jako własność i towar – przemysłowa eksploatacja zwierząt, hodowla, rzeźnie, laboratoria, łowiectwo, handel żywymi istotami, ekonomia zwierzęcych ciał.
- Ciało jako przestrzeń przemocy i kontroli – przymus, dyscyplinowanie, przemoc reprodukcyjna, selekcja, uprzedmiotowienie, odbieranie autonomii i sprawczości.
- Ciała odebrane i odzyskane – ratowanie zwierząt, interwencje, azyle, odzyskiwanie zwłok i szczątków, etyczne oraz polityczne znaczenie tych praktyk.
- Śmierć, żałoba i pamięć – masowa śmierć zwierząt, anonimowość ofiar, prawo do pochówku, upamiętnianie, żałoba międzygatunkowa, przywracanie indywidualnych historii.
- Język, obraz i reprezentacja – wymazywanie zwierzęcej podmiotowości, estetyzacja i normalizacja przemocy, przedstawianie cierpienia, granice mówienia w imieniu innych istot.
- Opór i wyzwolenie – zwierzęca sprawczość, odmowa podporządkowania, aktywizm, nieposłuszeństwo, bezpośrednie działania emancypacyjne, granice reformizmu, radykalne wizje wyzwolenia.
- Polityka ciał – gatunkowizm, kapitalizm, patriarchat, kolonializm, biopolityka i nekropolityka, związki między różnymi systemami dominacji i eksploatacji.
- Prawo, etyka i podmiotowość – status prawny zwierząt i ich ciał, własność, autonomia cielesna, granice ochrony prawnej, sprawiedliwość międzygatunkowa.
- Cielesność i doświadczenie – zwierzęce zmysły, emocje, przyjemność, ból, bliskość, relacje społeczne, ciało jako źródło doświadczenia i sposób bycia w świecie.
- Poza antropocentryzmem – nowe koncepcje wolności, wspólnoty, cielesności i sprawiedliwości; próby wyobrażenia świata, w którym zwierzęta nie są zasobami pozostającymi do ludzkiej dyspozycji.
Powyższa lista nie wyczerpuje możliwych interpretacji tematu. Zachęcamy również do nadsyłania tekstów, które wykraczają poza zaproponowane ramy, podejmują mniej oczywiste wątki lub kwestionują utrwalone sposoby myślenia o zwierzętach i ich wyzwoleniu.
Zapraszamy do nadsyłania tekstów oraz prac graficznych
Czekamy na prozę, poezję, eseje, artykuły naukowe, reportaże, manifesty, teksty krytyczne i formy eksperymentalne, a także na prace graficzne i wizualne (rysunki, ilustracje, grafiki warsztatowe i cyfrowe, fotografie, kolaże, komiksy oraz inne formy twórczości wizualnej możliwe do reprodukcji w druku).
Prace wizualne mogą stanowić samodzielne wypowiedzi artystyczne. Nie muszą ilustrować konkretnych tekstów ani pełnić funkcji dekoracyjnej. Interesuje nas obraz jako narzędzie krytyki, oporu, dokumentowania rzeczywistości i poszukiwania nowych sposobów przedstawiania zwierząt.
Chcemy zestawić różne języki, doświadczenia i sposoby myślenia. Zapraszamy osoby piszące, badaczki i badaczy, osoby działające na rzecz zwierząt, osoby artystyczne oraz wszystkich, dla których temat ten jest istotny.
Nie wymagamy akademickiego dystansu ani publicystycznej powściągliwości. Prace mogą być radykalne, gniewne, polityczne, osobiste, niepokojące i bezkompromisowe. Mogą kwestionować obowiązujące normy, polemizować z dominującymi stanowiskami, a także podejmować krytykę samych praktyk i idei ruchu wyzwolenia zwierząt.
Nie oczekujemy jednomyślności. Zależy nam na odwadze myślenia, precyzji wypowiedzi i gotowości do przekraczania utartych sposobów opisywania relacji między ludźmi a innymi zwierzętami.
Odebranie ciał ma być nie tylko zbiorem tekstów i obrazów o przemocy, lecz także przestrzenią sporu o to, komu wolno rozporządzać ciałem, co znaczy je odzyskać i czy możliwy jest świat, w którym żadne zwierzę nie musi być z niego wywłaszczane.
Informacje organizacyjne
Wydawczyni: Fundacja „W Imię Zwierząt”
Premiera publikacji: Marsz Wyzwolenia Zwierząt 2027
Termin nadsyłania tekstów: 31.12.2026
Sposób zgłoszenia tekstu: FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY
Tekst prosimy przesłać dopiero po naszej odpowiedzi na zgłoszenie przez formularz.
Dodatkowe informacje: e-mail
Objętość tekstu: maksymalnie 10 000 znaków wraz ze spacjami
Format pliku tekstowego: Tekst powinien być zapisany w formacie .odt., .doc lub .docx możliwym do edycji.
Prosimy nie dzielić wyrazów i nie stosować żadnego specjalnego formatowania, np.: tagów, komentarzy, automatycznych stylów, twardych spacji, miękkich enterów, znaków podziału wiersza, strony, sekcji – tekst zostanie złożony i złamany zgodnie z powszechnie obowiązującymi zasadami. Przekreślenia i podkreślenia są dozwolone, jeśli wymaga tego zamysł artystyczny.
Parametry tekstu:
- Format arkusza A4, orientacja pionowa.
- Czcionka Times New Roman (TNR), wielkość 12 punktów.
- Interlinia 1,5 z odstępami między wierszami 0 pkt.
- Tekst wyjustowany.
- Wszystkie marginesy po 2,5 cm.
- Tytuł tekstu, słowo „Wstęp”, śródtytuły, słowo „Podsumowanie”, słowo „Bibliografia”: TNR 12 pkt, pogrubione, wyrównane do lewej, bez wersalików.
- W wyliczaniu należy zastosować wyłącznie numerację/punktory w formie: cyfry arabskiej z kropką (1., 2., itd. lub w wyliczeniu niższego rzędu punktory w formie „myślnika” (tj. –).
- Numeracja stron na dole, wyśrodkowana.
Prace graficzne i wizualne: Publikacja będzie drukowana w skali szarości. Zachęcamy do nadsyłania prac czarno-białych oraz wykorzystujących różne odcienie szarości. Dopuszczamy również prace pierwotnie wykonane w kolorze, pod warunkiem że zachowają swój charakter i czytelność po przekształceniu do skali szarości.