Nasz matronat: Kino Międzygatunkowe vol. 12 – Sny o słoniach

18 czerwca 2026 r. (czwartek) w krakowskim Kinie Paradox odbędzie się kolejna odsłona Kina Międzygatunkowego – organizowanego przez Pracownię Międzygatunkowo cyklu pokazów filmowych oraz dyskusji z udziałem zaproszonych osób eksperckich i publiczności. W ramach cyklu pokazywane były/będą zarówno klasyczne i dobrze znane dzieła filmowe, jak i te bardziej niszowe (do tej pory przekrój był naprawdę szeroki – od „Gundy” przez Króla Lwa” po „FLOW”).

Organizatorki chcą rozważać możliwości, jakie dla eksplorowania granic międzygatunkowych stwarza kino, zaproponować nowe, nieantropocentryczne spojrzenie na świat natury oraz zachęcić do refleksji nad relacjami ludzi z innymi gatunkami i przyrodą.

W czasie najbliższego Kina Międzygatunkowego pokazany zostanie film „Sny o słoniach” (org. „Ghost Elephants”) w reżyserii Wernera Herzoga.

Herzog podąża śladami Steve’a Boyesa, biologa, który wyrusza w angolskie wyżyny w poszukiwaniu legendarnych “słoni-duchów”, uważanych za wymarłe po dziesięcioleciach wojny domowej, a teraz podobno widzianych znów w górskiej dziczy. Boyes jest przekonany, że nocny, skryty tryb życia tych zwierząt to adaptacja behawioralna ukształtowana przez pokolenia przemocy ze strony człowieka. Im głębiej wchodzi w poszukiwania, tym bardziej zastanawia się, czy nie lepiej byłoby ich nie znaleźć.

Czy chęć udokumentowania tego, co nieuchwytne, jest formą ochrony, czy też zawłaszczenia? Co mówi nam o nas samych fakt, że potrzebujemy dowodu, żeby chronić? Jak rozumieć relację między wiedzą tubylczą a zachodnią nauką, i kto ma prawo decydować o losie dzikich zwierząt?

Uwagę zwraca tu przede wszystkim specyficzny sposób budowania klimatu – wybitne, surowe zdjęcia nieodkrytych zakątków świata oraz hipnotyzująca warstwa dźwiękowa. Współczesna klasyka, wymieszana z ludowym wokalem i instrumentalną improwizacją, buduje gęste napięcie między światem „naszym” a „ich”. Łącząc te dwa wymiary, reżyser rozmywa dzielące nas granice i udowadnia, że są one jedynie iluzją. (…)
Atmosfera w „Snach o słoniach” ostatecznie ucieka ramom tradycyjnego kina. Przypomina raczej intymne zapiski z podróżnego dziennika albo hipnotyzującą, wieczorną opowieść snutą przy dogasającym ogniu przez kogoś, kogo poproszono o podzielenie się mądrością. W ten świat warto się zanurzyć – nie tylko z respektu dla wieloletniego poświęcenia Steve’a czy z szacunku dla historii ludzkości, która wciąż tętni w rytuałach afrykańskich Buszmenów. Robi się to przede wszystkim dla samego spojrzenia Herzoga: reżysera, filozofa i wiecznego wędrowca, który zjeździł niemal cały glob i przeżył niejedno brutalne starcie z żywiołem, by na koniec zaoferować nam perspektywę pozbawioną zachodniej pychy.
[National Geographic Polska]

Przede wszystkim zaś widzimy, jak wirtuozersko dokonuje selekcji poszczególnych materiałów, jak łączy je w kolaż wykraczający poza granice gatunkowe – trudno bowiem nie traktować tego „dokumentu” jako kolejnego filmu Herzoga, który niespecjalną estymą darzy podział na prawdę i fikcję, na antropologiczny dokument czy bazującą na historycznych badaniach fabułę.
[Łukasz Łachecki – Krytyka Polityczna]

Dyskusja po filmie

Pracownia Międzygatunkowo wraz z Kinem Paradox zapraszają na seans i wspólną rozmowę, podczas której pochylimy się nad tymi, oraz innymi, interesującymi kwestiami.

Gośćmi będą:

Szymon Uliasz: niezależny filmowiec, antropolog kultury, autor teledysków i esejów, doktor nauk humanistycznych. Autor rozprawy doktorskiej o twórczości Wernera Herzoga (IEiAK UJ, 2024). Jego filmografia obejmuje dokumenty „Pogłosy, powidoki” (2011), „Błędne mapy” (2014), „Ucho wewnętrzne” (2016) oraz film fabularny „Ścinki” (2012), nagrodzony nagrodą im. Andrzeja Munka za Debiut Reżyserski przez Szkołę Filmową w Łodzi. W latach 2015–2021 prowadził zajęcia o filmie dokumentalnym w IEiAK UJ, w latach 2021–2023 audycję Piosenki snu w Radiu Klang. Więcej: szymonuliasz.pl
 
Marcin Urbaniak: profesor Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, kognitywista i zoopsycholog, kierownik Laboratorium Umysłów i Zachowań Zwierząt. Bada mechanizmy poznawcze i behawioralne różnych gatunków, od bezkręgowców po ssaki: ich emocje, pamięć, komunikację międzygatunkową i zachowania społeczne. Wyniki badań wykorzystuje na rzecz poprawy dobrostanu zwierząt w przemysłach spożywczym, odzieżowym, edukacyjnym i rozrywkowym.
 
Rozmowę poprowadzi osoba współtworząca kolektyw Międzygatunkowo – Pat Reczulskie.

Bilety

Bilety na film (Pokaz specjalny) dostępne są na stronie kino Paradox:

• bilet normalny – 25 zł

• bilet ulgowy – 22 zł

• bilet ulgowy (dzieci do lat 12) – 18 zł

• bilet ulgowy (seniorzy 60+) – 19 zł

• bilet z Krakowską Kartą Rodzinną 3+, Kartą Dużej Rodziny – 18 zł