Nasz matronat: Kino Międzygatunkowe vol. 11 – Zwierzę

21 maja 2026 r. (czwartek) w krakowskim Kinie Paradox odbędzie się kolejna odsłona Kina Międzygatunkowego – organizowanego przez Pracownię Międzygatunkowo cyklu pokazów filmowych oraz dyskusji z udziałem zaproszonych osób eksperckich i publiczności. W ramach cyklu pokazywane były/będą zarówno klasyczne i dobrze znane dzieła filmowe, jak i te bardziej niszowe (do tej pory przekrój był naprawdę szeroki – od „Króla Lwa” przez „Szczurołapa” po „Gundę”).

Organizatorki chcą rozważać możliwości, jakie dla eksplorowania granic międzygatunkowych stwarza kino, zaproponować nowe, nieantropocentryczne spojrzenie na świat natury oraz zachęcić do refleksji nad relacjami ludzi z innymi gatunkami i przyrodą.

W czasie najbliższego Kina Międzygatunkowego pokazany zostanie film „Zwierzę” (org. „Animale”) w reżyserii Emmy Benestan, opowieść balansująca między dramatem społecznym, body horrorem i horrorem ekologicznym.

Na pierwszym planie przedstawiana jest dramatyczna i skomplikowana więź pomiędzy człowiekiem i bykiem. Zwierzęciem, które jest przecież silnie terytorialne, a tym samym niebezpieczne dla ludzi. Mężczyźni tryskający testosteronem żyją z hodowli i współzawodnictwa, a w wolnym czasie – z braku innych rozrywek –  testują granice zwierzęcia i droczą się z jego charakterem. Gdy oni je deanimizują i „uważają, że wolno im zrobić to, co się da”, relacja Nejmy jest tu skrajnie różna. Odbywa podróż wgłąb samej siebie, a granice przyjaciel-wróg, siła-mądrość zaczynają się zacierać tworząc pewnego rodzaju anagnorisis. Dość szybko równolegle zaczyna się budować także feministyczna płaszczyzna filmu. Nejma, będąc zawodniczką typowo męskiego sportu jest ewenementem, a jej umiejętności poddawane są przez mężczyzn w wątpliwość. Dalej poruszany jest temat jej traum wychodzących z warstwy podświadomości i koszmarów. Nie można odmówić tej przypowieści lekkości i płynności.
[Błażej Piechota – Głos Kultury]

Twórcy usilnie i dość łopatologicznie porównują sytuację byków do tego, co spotykało Nejmę. Obrazowe skojarzenie trzymania zwierzęcia przed oznakowaniem go rozżarzonym żelazkiem zostało sprowadzone do sceny gwałtu, a jakżeby inaczej. I to właśnie kłuje mnie najbardziej. Dziewczyna niby te byki kocha i podziwia. Ba, nawet próbuje uratować jednego z nich przed śmiertelnym strzałem w głowę. Jednak mimo wszystko bierze udział w tych krzywych walkach i tam jakoś to cierpienie tych zwierząt jej nie przeszkadza. Mało tego, Nejma mówi w którymś momencie, że jeden z rogaczy cieszy się, gdy jest na arenie. Cóż, nie sądzę.
[Katarzyna Jarczak – Popkulturowcy.pl]

Film ma ewidentne zacięcie feministyczne i prozwierzęce, ale nie ma tu żadnych woków, jedynie szanowanie nietykalności każdej żywej istoty.
[Łukasz Karaś – Horrorshow.pl]

Film stawia pytania o dominację, przemoc oraz ciało jako przestrzeń kontroli, oporu i transformacji. Opowiada także o napięciach między naturą i kulturą, kobiecością i męskością, instynktem i społeczną normą.

Oczywiście, co należy podkreślić, pokazywane treści i obrazy nie odzwierciedlają poglądów osób organizatorskich ani wspierających, a jedynie mają zachęcać do krytycznej refleksji i dyskusji na temat relacji człowieka z innymi gatunkami.

Dyskusja po filmie

Jak zawsze po seansie odbędzie się dyskusję. Organizatorki zapowiadają, że wspólnie przyjrzymy się wątkom inspirowanym tematyką filmu:
• zwierzę jako efekt ludzkiej przemocy oraz narzędzie antropocentrycznych rytuałów i praktyk;
• relacje władzy ludzi wobec innych zwierząt oraz sankcjonowanie przemocy przez estetykę i rytuał;
• horror jako narzędzie ekologicznej refleksji;
• relacje między płcią, przemocą i animalizacją.

Gościnią dyskusji będzie dr Marta Stańczyk – adiunktka w Instytucie Sztuk Audiowizualnych UJ, kuratorka w Filmotece Narodowej – Instytucie Audiowizualnym i redaktorka naczelna czasopisma „Ekrany„. Autorka książek na temat współczesnej teorii filmu („Czas w kinie„, 2019, „Filmowe sensorium„, 2024). Obecnie zajmuje się krytycznymi studiami nad zwierzętami w kontekście historii kina.

Bilety

Bilety na film (Pokaz specjalny) dostępne są na stronie kino Paradox:

• bilet normalny – 26 zł

• bilet ulgowy – 22 zł

• bilet ulgowy (dzieci do lat 12) – 18 zł

• bilet ulgowy (seniorzy 60+) – 19 zł