Apel do Lasów Państwowych: dość szukania pretekstów do wycinki najcenniejszych lasów

20 lipca Radosław Ślusarczyk, prezes Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot złożył w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych apel, pod którym podpisało się 95 organizacji i inicjatyw społecznych, w tym nasza Fundacja, a także m.in. Ośrodek Działań
Ekologicznych “Źródła”, Stowarzyszenie Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków, Fundacja Las Naturalny, Inicjatywa SupraśLAS /Puszcza Knyszyńska i Inicjatywa Lokalna Między Drzewami.

W piśmie apelujemy do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych o uszanowanie ustaleń dotyczących ochrony najcenniejszych lasów w Polsce oraz o niewycofywanie się z publicznych deklaracji ograniczenia wycinek tam, gdzie priorytetem powinno być zachowanie procesów naturalnych oraz funkcji przyrodniczych i społecznych lasu.

Oczekujemy w szczególności:

  1. realizacji publicznego zobowiązania do objęcia ochroną 20% lasów,
  2. zaprzestania szukania pretekstów do prowadzenia cięć w lasach cennych
    przyrodniczo i społecznie,
  3. zakończenia działań blokujących tworzenia nowych rezerwatów przyrody.

Ochrona najcenniejszych lasów jest konkretnym i mierzalnym zobowiązaniem publicznym. Co najmniej 20% powierzchni leśnej Lasów Państwowych ma pełnić wiodącą funkcję przyrodniczą lub społeczną. Według materiałów Ministerstwa Klimatu i Środowiska co najmniej 11% lasów, czyli około 787 tys. ha, powinno zostać wyłączone z pozyskania drewna.

Skip to PDF content

Według badania opinii publicznej przeprowadzonego w maju br. przez ośrodek Opinia24 na zlecenie Pracowni na rzecz Wszystkich Istot 66% badanych popiera wyłączenie z wycinki 20% najcenniejszych przyrodniczo i społecznie polskich lasów. Równocześnie 71% badanych uważa, że tworzenie parków narodowych i rezerwatów pozytywnie wpływa na rozwój lokalnych gmin.

W apelu podkreślamy, że zamieranie drzew, wykroty,  gradacje owadów, rozpad drzewostanu i naturalne odnowienie nie są oznakami zaniedbania lasu. W ekosystemach o charakterze naturalnym są częścią ich zwykłej dynamiki. Martwe drewno, stare drzewa i drzewa biocenotyczne tworzą siedliska dla wielu gatunków grzybów, owadów, ptaków i ssaków. Ich usuwanie pod hasłami „porządkowania”, poprawy stanu sanitarnego czy bezpieczeństwa prowadzi do zubożenia przyrody.

Stanowisko to jest zgodne z opiniami Państwowej Rady Ochrony Przyrody i literaturą naukową. Zgodnie z nimi w lasach o charakterze naturalnym podstawą ochrony powinno być pozostawienie przestrzeni naturalnym procesom, a ingerencja powinna ograniczać się do działań rzeczywiście koniecznych, na przykład punktowego zabezpieczania szlaków i infrastruktury. 

fot. Sebcio77, CC BY-NC-SA 2.0

Przyrodnicy zwracają uwagę, że ochrona lasów nie jest wyłącznie kwestią ochrony rzadkich gatunków. W dobie zmian klimatu stare, naturalne i dobrze zachowane lasy pomagają zatrzymywać wodę, łagodzić lokalne temperatury, ograniczać skutki suszy i spowalniać gwałtowny spływ wód po ulewach.

Dlatego wycinki w lasach górskich, podgórskich i wokół miejscowości mogą mieć konsekwencje również dla mieszkańców. Zachowanie pokrywy leśnej, martwego drewna i naturalnej struktury lasu zwiększa jego odporność oraz zdolność magazynowania wody.

Istniejące rezerwaty obejmują około 125 tys. ha, czyli zaledwie około 1,75% powierzchni leśnej zarządzanej przez Lasy Państwowe. Kolejne około 97 tys. ha zostało jedynie tymczasowo zabezpieczone poleceniem resortu środowiska. Zdaniem organizacji podpisanych pod apelem pokazuje to, że trwała ochrona prawna nadal obejmuje niewielką część lasów, a sprzeciw wobec nowych rezerwatów służy zachowaniu możliwości gospodarczego użytkowania cennych terenów.